واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
665
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
شد « 1 » . وقعهء منقول بزرگترين پيروزئى بود كه روحانيان به اتفاق نظاميان عليه دولت و مردم كسب كردند . از ديگر وقايع عهد سلطنت احمد فقط مىدانيم كه شمسآباد كه در زمان خضر حفاظت مىشده در زمان وى رو به انحطاط نهاد و احمد پس از بازگشت از ايران كاخ زيباى تازهاى در جويبار بنا كرد . محتملا اين همان محلى است كه به « جوبارهء ابو ابراهيم » معروف مىباشد ( رجوع شود به ص 250 ) . كاخ مزبور در طى سى سال اقامتگاه خانان بوده « 2 » . طاغيان مسعود خان پسر عموى خان مقتول را بر سرير حكمرانى نشاندند . در سال 491 هجرى ( 1097 ميلادى ) آن سرزمين به زير فرمان سلطان بركيارق « 3 » فرزند ارشد ملكشاه درآمد و به تناوب سليمان تگين و محمود تگين و هارون تگين از طرف وى منصوب و حكومت كردند « 4 » . از ميان اين سه تن فقط اصل و نسب اولى معلوم است . وى پسر داود قوچ تگين و نوادهء طمغاج خان ابراهيم بوده « 5 » . در آغاز قرن ششم هجرى ( 12 - ميلادى ) بارى ديگر قراخانيان تركستان
--> ( 1 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، X ، 166 - 165 ؛ نرشخى ، چاپ شفر ، 236 - 237 . ( 2 ) - نرشخى ، چاپ شفر ، 28 . ( 3 ) - ابن اثير ، چاپ تورنبرگ ، X ، 181 . ( 4 ) - بندارى ، چاپ هائوتسما ، 259 - 258 . محتملا محمود تگين همان محمود خان است كه در تأليف ابن اثير آمده ( چاپ تورنبرگ ، I x ، 213 ) و مىگويد كه خان كر بوده است . در اينجا ابن اثير محمود را جانشين بلافصل احمد و نوادهء يكى از اميران پيشين مىداند . وى دربارهء مسعود جاى ديگر ياد كرده است ( x ، 166 ) . ( 5 ) - انساب صحيح در تأليف جمال قرشى منقول است ( رجوع شود به « متون » ، ص 132 ) نام داود قوچ تگين در زمان حيات پدر وى بر برخى سكهها ضرب مىشده ( ماركوف ، « فهرست تملكات » ، ص 266 ) .